Alaska‘da yaşayan adamımız Tim Newton, sabahın erken saatlerinde yatağından bir velvele sesi ile uyanmış. İlk aklına gelen evine hırsız girdiği olmuş; fakat verandaya vardığı zaman sevimli ve muzip bir vaşak yavrusu ile göz göze gelmiş. Çok geçmeden ufaklığa birkaç yavru daha koşarak eklenince ve arkalarından da bir yetişkin vaşak daha sahneye katılınca, zaten doğa fotoğrafçısı olan Newton durur mu, hemen içeriden fotoğraf makinasını kapmış ve karşımıza aşağıdaki fotoğraflar çıkmış.

 

Kanada Vaşaklarını Tanıyalım

Vaşaklar bir vahşi kedi cinsidir. Bu cins; Kızıl vaşak, Kanada vaşağı, İberya vaşağı ve Avrasya vaşağı gibi türleri barındırır. Haberde yer alan vaşak ailesi, yaşadıkları yer göz önünde bulundurulursa Kanada vaşağı veya Kızıl vaşak olmalı; fakat desenleri göz önünde bulundurulunca Kanada vaşağı olduğunu düşündürüyor. Vaşak kelimesinin İngilizce karşılığı olan “lynx”, Hint-Avrupa dilleri köklerinden biri olan “leuk”dan türemiştir ve “açık renkli, parlak” anlamına gelmektedir.

Kanada vaşağının bilimsel ismi Lynx canadensis‘tir. Kuzey Amerika’nın sık ormanlarında ve tundra adı verilen liken ve bodur çalıların kapladığı bir biyomda (aynı bitki örtüsü ve iklime sahip alanların özel ismi) yaşamaktadır.

Bu güzeller güzeli kedilerimiz çok iyi birer tırmanıcı ve yüzücüdür. Düşmüş ağaçlar ve kaya girintilerine yuva yapmakta ustadır. Resimlerde de gördüğünüz üzere tombul patileri, kulaklarında siyah tüylerden uzantıları, kendisini o iklimde sıcak tutacak kapkalın bir kürkü ve tuhaf derecede uzun kol ve bacakları vardır.

Peki ne yer ne içer ormanın ve tundranın ortasında bu hayvanlar?

Kanada vaşakları temel olarak Amerika tavşanı adı verilen hayvanları avlar. Yıllık popülasyonları ve yılın nasıl geçeceği, ortamda bulunan Amerikan tavşanı sayısına bağlıdır. Amerikan tavşanlarının sayısı o yıl yeterli düzeyde değilse Kanada vaşakları orta büyüklükte memelileri ve kuşları avlayarak hayatta kalır.

Dişi ve erkek vaşaklar çoğunlukla Mayıs ve Nisan aylarında çiftleşmek için bir araya gelirler, sonrasında yolları çok fazla kesişmez. Ender de olsa anne-baba ve çocuklar şeklinde görüldükleri olmuştur. Yavrular on ay kadar annelerinin yanında takılırlar, daha sonrasında erkek yavrular uzaklaşıp kendi dünyalarına giderken, dişi yavrular annelerinin yakınındaki bölgelerde çiftleşirler ve bazen kendi yavruları ile birlikte annelerinin yanında vakit geçirirler. Bu sırada annelerinin yeni yavruları da doğmuş olabilir, yani birden fazla nesil bir arada vakit geçirebilir; ama bu fillerde olduğu gibi bir toplum yapısı veya gereklilik değil, daha çok bir ziyaret gibi gözlemlenmiştir.

Yıllarını çoluk çocuğu yetiştirip, tavşan ve kuş peşinde geçiren bu güzel hayvanlar eğer insanlar ve onların etkileri ile karşılaşmazlarsa 10-14 yıl arasında bir ömür yaşar, sonra da hayata gözlerini yumarlar. Başlığı “Bir Doğa Fotoğrafçısının, Verandasındaki Vaşak Ailesi ile İmtihanı” koymamın sebebi de tam olarak burada yatıyor; çünkü maalesef kürkü için avlamaktan tutun, yaşam alanını daraltıp kirletmeye kadar insanlar bu hayvanlara da diğer hayvanlara olduğu gibi yapmadığını bırakmıyor; ama fotoğrafçımız Tim Newton hayvanları rahatsız etmeyerek bu imtihanı geçmiş gibi görünüyor.

Kaynak: truththeory

Some observations on the natural history and behaviour of the Canada lynxLynx canadensis,B G Slough et.al., Canadian Field Naturalist, 1998.

 

 

 

Facebook Comments